Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu...

"Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu,

Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi,

Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,

Omijam koralowe ostrowy burzanu.

Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu;

Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi;

Tam z dala błyszczy obłok - tam jutrzenka wschodzi;

To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu.

Stójmy! - jak cicho! - słyszę ciągnące żurawie,

Których by nie dościgły źrenice sokoła;

Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie,

Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła.

W takiej ciszy - tak ucho natężam ciekawie,

Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła."

Adam Mickiewicz, Stepy Akermańskie 

Główne wejście do fortecy nocą :)

W końcu i mnie dane było postawić stopę w miejscu, gdzie powstać miał zacytowany powyżej sonet wieszcza naszego Adama. Akerman  (Білгород-Дністровський, Biłhorod-Dnistrowśkyj,  rum. Cetatea Albă, hist. do 1944 Akerman a właściwie poprawnie pisząc Ak-Kerman)  czyli obecny Białogród Dniestrowy powitał mnie i towarzysza mej podróży - Piotra o zachodzie słońca. A właściwie to zachód ten obserwowaliśmy niemal przez godzinę jadąc marszrutką prawdziwie wyboistą drogą  z Odessy w upragnionym kierunku licząc, że uda nam się zdążyć być na miejscu jeszcze "za dnia". Bezskutecznie.

O ile na dworcu w Białogrodzie wysiedliśmy i jeszcze coś niecoś było widać to z każdym metrem przybliżającym nas do fortecy noc spowijała miasteczko coraz bardziej. Zupełnie nie po mojej myśli - w końcu miał mnie ominąć ów zapierający dech w piersiach widok na Dniestr... 

Miejsce usytuowania zamku okazało się być ciężkim do wytłumaczenia przez autochtonów. Jednak zaopatrzeni w prowizoryczną mapę, po kilku źle obranych drogach, dotarliśmy na miejsce. Ciemność okrutna dookoła. Zamek i głęboką fosę oświetlałam latareczką-czołówką. Pytanie: czy do środka w ogóle uda się wejść? Piotrek, który zapomina o tym, że jest głodny i śpiący niemal zawsze kiedy znajdzie się w pobliżu zamku/koszar/historycznej "dawności" pierwszy przebiegł most i spróbował uchylić wrota głównej bramy. Oho, otwarte! Włazimy. Wewnątrz - bajka - oświetlony minaret, stare mury, ogromniasta przestrzeń i ... dwóch ochroniarzy zbliża się do nas. Stara wzruszająca mowa o dwójce Polaków, którzy zapuszczają się w dalekie ukraińskie ziemie oraz symboliczne parę hrywien dla ochroniarzy otworzyły nam wejście na teren zamku. A co!

Kolia i Piotrek

Jeden z ochroniarzy - Kolia (skrót od Mykoły) wziął lichtar w dłoń i postanowił zostać naszym przewodnikiem. 
Refleksja powycieczkowa - szczerze polecam! Chwała i cześć wszystkim ochroniarzom, którzy nie tylko pilnują, ale i wiedzą czego pilnują. Kolia wiedzę miał rozległą. Oprowadził nas po całej twierdzy - mnie momentami mocno ściskając za rękę i ciągnąc za obą wzdłuż murów obronnych, z 4 metry nad ziemią żartując w stylu "spokojnie jeśli spadniesz to tylko na ziemię"... ha ha ... 
Później niemal na kolanach wczołgiwaliśmy się jeszcze w różne zakamarki twierdzy - z pewnością za dnia i w sezonie turystycznym nie udałoby się nam zobaczyć wielu miejsc, w które dzięki uprzejmości Koli trafiliśmy. 

A od środka, od dołu i od góry udało się nam m.in. obejrzeć basztę Puszkina. Nosi ona imię rosyjskiego poety nie przypadkiem.  Puszkin 3 lata przeżył na wygnaniu w Kiszyniowie, później przesiedlono go do pobliskiej Odessy. W mołdawskim okresie swego życia miał poeta odwiedzić Akerman co poświadczył pułkownik Iwan Petrowycz Liprandi. To on 14 grudnia 1821 roku zabrał ze sobą w podróż do Akermanu Puszkina. W fortecy zaproszony został na obiad i 2 dni spędził poeta w Białogrodzie. Tutaj powstać miały wersy jego wierszy "Do Owidiusza". 

Wnętrze baszty Puszkina

Baszta naprzeciwko tej nazwanej imieniem rosyjskiego poety nosi dwie nazwy - Dziewicza albo Baszta Owidiusza (już wiemy czemu Puszkin sobie o nim myślał :)). 
Nazwa baszty - Dziewicza, powiązana jest z legendą o córce mołdawskiego hospodara Oleksandra Dobrego. Księżniczka Tamara miała być kobietą o niebywałej urodzie, niezwykle jednak złą. Kiedy jej ojciec wyjeżdżał na wojny ona razem z czeladzią rabowała okoliczną ludność i strach siała okrutny :) Pewnego razu, kiedy ojciec wrócił z wojny, zobaczył, że za pieniądze, zostawione córce na budowę klasztoru ta wybudowała ogromną fortecę i ogłosiła się królową. Szalenie go to rozgniewało, zdobył zamek siłą a córkę przeklął. Kiedy słowa przekleństwa dotarły do uszu Tamary natychmiast zasnęła, a król kazał żywcem zamurować ją w ścianach jednej z baszt zamku... Ot, taka historyjka. 

Druga nazwa baszty - baszta Owidiusza wiąże historię tego miejsca z postacią rzymskiego poety Owidiusza. Ponoć kiedy został wygnany z Rzymu miało przyjąć go do siebie starożytne miasto Tira czyli obecny Białogród... (co ciekawe w okolicy Białogrodu położona jest jeszcze wieś "Owidiopol", w limanie Dniestru spotkamy Jezioro Owidiusza, istnieje też nieopodal miasto Owidija :))

Minaret vel Majak (latarnia morska)

Spośród 34 baszt fortecy, prócz  dwóch wyżej wymienionych, zachowało się jeszcze kilkanaście innych (choć w nie tak dobrym stanie jak te dwie. Wnętrze fortecy (ok 9 hektarów) dzieli się niby na 4 części. Jedna z nich to terytorium garnizonu - tam znajdują się ruiny cytadeli, dawnego pałacu komendanta, budynku więzienia i skarbu. 
Zaraz po wejściu główną bramą na podwórzu zobaczyć możemy wielki zachowany minaret - pozostałość po czasach tureckich. Ciekawostką jest, że po wypędzeniu Turków nie został zburzony a wykorzystywano go w funkcji latarni morskiej. 

Popołudniowo-nocna wycieczka po zamku okazała się trwać tak długo, że nie udało nam się z Piotrkiem nic więcej w Białogrodzie zobaczyć. Mamy mocne postanowienie zjawienia się tam ponownie, tym razem latem - po pierwsze, aby zobaczyć miasteczko, po drugie -  zmagania przyjeżdżających tu rycerzy i po trzecie - dla mnie najważniejsze - za dnia oniemieć z wrażenia patrząc na Liman Dniestru, zobaczyć wschodzącą lampę Akermanu i nasłuchiwać wołań z Litwy :) 

Relację z wyprawy do Białogrodu przeczytać możecie również na blogu Piotrka: www.szachcior.blogspot.com

Dla zainteresowanych: do Białogrodu co pół godziny odjeżdżają marszrutki z Odessy, z prawej strony Dworca Kolejowego. Ostatnio marszrutka z Białogrodu do Odessy wraca między 19 a 20.